شرایط فروشنده و خریدار

مسئله 1150- برای فروشنده و خریدار شش چیز شرط است : اول - آنکه بالغ باشند . دوم آنکه عاقل باشند . سوم - آنکه سفید نباشند یعنی مال خود را در کارهای بیهوده مصرف نکنند . چهارم- آنکه قصد خرید و فروش داشته باشند ، پس اگر مثلا به شوخی بگوید که مال خود را فروختم معامله باطل است . پنجم- آنکه کسی او را مجبور نکرده باشد . ششم- آنکه جنس و یا قیمتی را که میدهد مالک آن باشد ، و یا مأذون از طرف مالک ، و یا اختیار داشته باشد ، مثل پدر و پدر بزرگ پدری صغیر که احکام اینها در مسائل آینده گفته خواهد شد .
مسئله 1151- معامله با بچه نابالغ باطل است اگر چه پدر یا جد آن بچه به او اجازه داده باشند که معامله کند ، اما اگر طفل وسیله باشد که پول را به فروشنده بدهد و جنس را به خریدار برساند یا جنس را به خریدار بدهد و پول را به فروشنده برساند چون واقعا دو نفر بالغ با یکدیگر معامله کرده اند معامله صحیح است ، ولی باید فروشنده و خریدار یقین داشته باشند که طفل جنس و پول را به صاحب آن می رساند .
مسئله 1152- اگر خریدار یا فروشنده را به معامله مجبور کنند ، چنانچه بعد از معامله راضی شود و بگوید راضی هستم معامله صحیح است ولی احتیاط مستحب آن است که دوباره صیغه معامله را بخوانند .
مسئله 1153- اگر انسان مال کسی را بدون اجازه او بفروشد چنانچه صاحب مال به فروش آن راضی نشود معامله باطل است .
مسئله 1154- پدر و جد پدری طفل می توانند مال طفل را بفروشند و بنابر احتیاط مصلحت طفل را ملاحظه کنند و نیز وصی پدر و جد یعنی کسی که پدر یا جد پدری درباره طفل به او وصیت کرده و او را قیم قرار داده باشند ، می تواند در صورتی که مصلحت طفل اقتضاء کند مالش را بفروشد و در صورتی که پدر یا جد پدری بر طفل قيمی قرار نداده باشند حاکم شرع و وکیل او می توانند مال يتيم را در صورتی که مصلحت باشد بفروشند و نیز حاکم شرع و وکیل او می توانند مال دیوانه یا مال کسی را که غائب است در صورتی که مصلحت لازم اقتضاء کند بفروشد .
مسئله 1155- اگر کسی مالی را غصب کند و بفروشد و بعد از فروش و معامله ، صاحب مال اعلام رضایت کند معامله صحیح است و چیزی را که غصب کننده به مشتری داده و منفعت های آن از موقع معامله ملک مشتری است و قیمتی را که مشتری داده و منفعت های آن از موقع معامله ملک کسی است که مال او را غصب کرده اند .