پرسش
اگر کسی ببیند مردی با همسرش زنا می کند و علم پیدا کند که زن نیز راضی بوده آیا جایز است هر دو را بکشد ؟ در صورت جایز بودن ، روایت داود بن فرقدر کتاب الحدود ، ابواب المقدمات ، باب ۲ ، حدیث ۱ ) ، از امام صادق ( علیه السلام ) که فرمود پیامبر ( ص ) به سعد گفت : حتی اگر علم به وقوع زنا داشته باشی ، داشتن چهار شاهد ضروری است ، چه می شود ؟ این دو مطلب چگونه قابل جمع است ؟
پاسخ معظمله
مرحوم صاحب جواهر ( رضوان الله تعالی علیه ) بین روایات جواز قتل زانی بر اهل ، مثل معتبره برقی از حضرت علی بن موسی الرضا ( عليهما السلام ) ( وسائل ، باب ۴۶ من ابواب جهاد العدو : ۱۳ ) و روایت صحيحه داود بن فرقد ، که اشاره کرده اید ، این گونه جمع می کند که روایت جواز قتل ناظر به حکم واقعی بينه و بين الله است که در صورت مشاهده می تواند بکشد یعنی شرعا مأذون است ، اگر چه در مقام ظاهر نتواند اثبات کند و خودش هم قصاصا کشته شود . به عبارت دیگر ، اگر منجر به کشته شدن خودش هم بشود می تواند دست به کشتن زانی بزند و از طرف شرع به این نحو عمل کردن مأذون است . روایت فرقد ناظر به ظاهر است یعنی وظیفه حاکم در صورت عدم بینه کافیه اجرای حکم قصاص است چون پیامبر ( ص ) فرمود : « انما اقضی بینکم بالايمان و البينات » ، بنای قضاء بر اساس ظاهر است یعنی اگر بینه نداشته باشد در ظاهر محکوم به قصاص است . حال بسته به اختیار مكلف ناظر و شاهد قضیه است ، اگر آماده است ولو خودش هم کشته شود منع شرعی ندارد و مأذون است و اگر آماده نیست نباید به کشتن اقدام کند زیرا کشتن زانی واجب نیست بلکه جایز است . والله العالم