پرسش
آیا این درست که حضرت امام حسین ( علیه السلام ) حج خود را نیمه تمام رها کرده و حج خود را به عمره تبدیل کردند ؟
پاسخ معظمله
مرحوم شیخ مفید ( قدس سره ) در کتاب « الارشاد » ( ج ۲ ، ص ۶۷ ) می نویسد : « .. و لما اراد الحسين عليه السلام التوجه إلى العراق طاف بالبيت و سعي بين الصفا و المروه و احل من احرامه و جعلها . عمره لانه لم يتمكن من تمام الحج مخافه أن يقبض عليه بمكه فينفذ به الی یزید بن معاویه … ) ، یعنی وقتی امام حسین ( علیه السلام ) تصمیم گرفت به عراق برود ، خانه خدا را طواف کرد و سعی میان صفا و و مروه را به جا آورد و از احرام خارج شد و آن را عمره قرار داد ( حج اش را به عمره تبدیل کرد ) چرا که ایشان نمی توانست حج خود را تمام کند چون خوف این وجود داشت که وی را دستگیر کرده و به نزد يزيد ببرند » ؛ مرحوم طبرسی ( قدس سره ) در « اعلام الوری باعلام الهدی » ( ص ۲۴۷ ) شبیه به همین مطلب را می نویسد : « … و سعي بين الصفا والمروه و احل من احرامه لانه لم يتمكن من اتمام الحج مخافه أن يقبض عليه بمکه … » ؛ در « الفتوح » و « مقتل خوارزمی » و « تاریخ طبری » نیز چنین مطلبی نقل شده است ( به نقل از کتاب « روز شمار جامع تاریخ عاشورا » ، و ولی در این موضوع دو روایت صحیح وارد شده است و در هر دو تصریح شده است که حضرت ابا عبدالله الحسين ( عليه السلام ) از ابتدا محرم به عمره مفرده بوده است : روایت اول ، « ابراهیم بن عمر اليماني أنه شئل عن رجل خرج في أشهر الحج معتمرة ، ثم رجع إلى و إن كج في عامه ذلك و أفرد الحج ليس عليه ده فإن الحسين بن علی ( علیهما السلام ) خرج قبل الزويه بيوم إلى العراق وقد كان دخل معتمر » ( کافی ، ج ۴ ، ص ۵۳۵ ) . روایت دوم ، معاویه بن عمار قال قلت لأبي عبد الله ( عليه السلام ) من أين افترق المتمتع و المعتم ؟ فقال : إن الممتع مرتبط بالحج والمعتمر إذا فرغ منها ذهب حيث شاء و قد اغتم الحسين بن على ( عليهما السلام ) في ذي الحجه ثم راح يوم التروية إلى العراق و الناس يروحون إلى منى ولا بأس بالعمرة في ذي الحجة لمن لا يريد الحج » ( کافی ، ج ۴ ، ص ۵۳۵ ) . ادله به هر دو طرف قوی است ولی از نظر موازین « التعادل و التراجيح » با وجود قوت دلیل تبدیل حج به عمره مفرده ، دو روایت صحیحه اقوی است . والله العالم